Dzisiaj jest: wtorek, 6 stycznia 2009 r.   Imieniny: Kacpra i Melchiora Baltazara
Informacje o mieście > Dzielnice

Radocha

W Radocha powstała w XVII w. widłach Brynicy i Czarnej Przemszy, na skraju nadprzemszańskiej puszczy; należała wówczas do Mysłowic.
W 1646 r. liczyła zaledwie 5 chałup; w 1827 r. 4 domy zamieszkiwało 22 mieszkańców. Od 1820 r. do 1866 r. pracowała tutaj (z przerwami) niewielka kopalnia "Charlotte" ( lub "Szarlota"), nazwana tak od imienia właścicielki dóbr sieleckich - Charlotty von Stolberg - Wernigerode. W latach 1854-1864 kopalnię tę, ale pod nazwą "Karolina", dzierżawił Jacek Siemieński.

W 1883 r. kupcy żydowscy Stanisław Reicher i Bernard Oppenheim oraz przemysłowiec Józef Kernbaum rozpoczęli w tzw. woskowni, produkcję świec używanych do oświetlania wagonów.

W 1902 r. Radocha weszła w skład miasta Sosnowca.

Woskownia rozbudowywała się i poszerzała asortyment wyrobów; po I wojnie światowej fabrykę przejął Polski Monopol Zapałczany, a następnie kapitał szwedzki. W 1910 r. fabrykę opuściło 300 wagonów wyrobów chemicznych. Po II wojnie światowej zakład upaństwowiono, a w 1972 r. zamknięto. Na jej terenie powstał zakład należący do przemysłu węglowego, od 1975 r. do Dąbrowskich Zakładów Naprawczych Przemysłu Węglowego.

W tym samym roku uruchomiono na Radosze oczyszczalnię ścieków; tutaj ma siedzibę Rejonowe Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji (wcześniej Miejskie, Wojewódzkie przy ul. Kotlarskiej). W 1977 r. rozpoczęto budowę oczyszczalni Radocha II, a jej oficjalne uruchomienie nastąpiło w 2001 r.

W 1949 r. przy ul. Ostrogórskiej 21 (naprzeciwko dzisiejszych akademików Śl. AM) otwarto Państwowe Liceum Pedagogiczne kształcące nauczycieli do 1965 r., przy LP działała Szkoła Ćwiczeń (szkoła podstawowa), zwana "ćwiczeniówką"; w 1965 r. zostało tu otwarte Technikum Elektroniczne (dziś przy Jagiellońskiej 13), a od 1977 r. do 2004 r. Szkoła Podstawowa Nr 14; dziś jest tu Gimnazjum Nr 15. W 1962 r. przy LP powstał stadion lekkoatletyczny, dziś jest w stanie szczątkowym. W pobliżu monumentalnego gmachu Liceum Pedagogicznego TPD, w tym samym roku zbudowano przedszkole (u zbiegu Ostrogórskiej i Zegadłowicza), prowadzone też przez Towarzystwo Przyjaciół Dzieci.

W latach 70. oddano do użytku nowy budynek Zespołu Szkół Elektronicznych oraz osiedle mieszkaniowe.

Radocha należy do parafii Miłosierdzia Bożego przy ul. Jagiellońskiej, ustanowionej w 1985 r.; budowę kościoła zakończono w 1994 r.; dziś jest to Sanktuarium Miłosierdzia Bożego.

W 1991 r. bójka miedzy kucharzami zapoczątkowała nocne zamieszki w areszcie śledczym na Radosze. Więzienie wytrzymało demolkę urządzoną przez aresztantów; do momentu "podpisania porozumienia" otoczone było kordonem policji. Budynki dzisiejszego aresztu śledczego (ul. Radocha 25, wcześniej Ostrogórska 17-21) były od 1905 do 1939 r. domami pracowników kolei. Jeszcze w 1939 r. hitlerowcy zaadaptowali je na więzienie karne Stammlager "Sosnowitz", nazywane potocznie "lager Radocha". W latach 70. areszt miał być przeniesiony do nowego obiektu na Jęzorze; minęło 30 lat i nic się nie zmieniło, poza podwyższeniem muru otaczającego areszt.

Obok więzienia do lat 70. funkcjonowały magazyny kolejowe; w ich miejscu stoi dziś wspomniany już "elektronik".
Janusz Lewanda

powrotpowrót

mapa
Zwyczaje kolędnicze w Zagłębiu Dąbrowskim

Grupy kolędników z gwiazdą obchodziły domy jeszcze w latach 60. i 70. ubiegłego stulecia. więcej

świąteczny wystrój na wystawie „Izba Zagłębiowska” w Muzeum Zagłębia w Będzinie / zdj. Bartosz Gawlik Zagłębiowskie Boże Narodzenie

Zgodnie z tradycją 24 grudnia należy wcześnie wstać, nie wolno nic pożyczać, aby razem z pożyczoną rzeczą nie wydać szczęścia z domu. więcej

Św. Mikołaj, lata 80. XX wieku / zdj. z arch. aut. Zagłębiowski Święty Mikołaj

Mięliśmy także, przejściowo, Dziadka Mroza w towarzystwie Śnieżynki, mającego zastąpić Mikołaja - biskupa. Dziadek Mróz jednak nie „zadomowił się” u nas. więcej