Być kobietą, być kobietą… (cz.1)

W codziennym zabieganiu kobiety często bagatelizują dotykające je dolegliwości. Nie zwracają uwagi na zmiany samopoczucia i wyglądu, problemy z płodnością czy poczucie dyskomfortu niewiadomego pochodzenia. Wszystkie te przypadłości mogą mieć jedno pochodzenie – są to tzw. choroby kobiece.

Czym tak naprawdę są choroby kobiece? Ogólnie rzecz biorąc to wszystkie schorzenia układu moczowo-płciowego. Występują najczęściej w wieku dojrzałym i są niekiedy tak nasilone, że zmuszają osoby nimi dotknięte do przerwania pracy i zrezygnowania z czynnego życia. Mogą przyjmować formę stanów zapalnych wywołanych przez drobnoustroje chorobotwórcze lub bardziej poważnych stanów nowotworowych. Ich wykrycie i diagnoza nie są trudne, wymagają jednak od płci pięknej szybkiego działania i konsultacji z lekarzem. Do najczęstszych chorób kobiecych należą:

Zapalenie pęcherza moczowego – jego pierwsze objawy to pieczenie i szczypanie podczas oddawania moczu. Czasami jednym z objawów jest też stan podgorączkowy. Szczególnie podatne na zapalenie pęcherza są kobiety w ciąży oraz w okresie menopauzalnym. W trakcie leczenia ważne jest utrzymywanie codziennej higieny osobistej. Warto zażywać preparaty z żurawiną oraz wypijać dużą ilość kwaśnych płynów. Przy powtarzającym się zapaleniu pęcherza wskazana jest konsultacja ginekologiczna i antybiotykoterapia.

Zapalenie przydatków – dotyka zwykle młode, aktywne seksualnie kobiety. Choroba ta swym zasięgiem obejmuje przydatki tj. jajowody i jajniki, a jej najczęstsze objawy to silne kurczowe bóle podbrzusza, złe samopoczucie i gorączka. Następstwem nieleczonego zapalenia są zrosty w okolicach jajników i jajowodów utrudniające lub uniemożliwiające zajście w ciążę. Do leczenia zapalenia przydatków konieczna jest kuracja antybiotykowa połączona ze stosowaniem leków przeciwzapalnych i przeciwzrostowych zaleconych przez lekarza.

Nadżerka – jest najczęstszą zmianą występującą na szyjce macicy u kobiet dojrzałych płciowo. Nadżerka to przesunięcie nabłonka z kanału na szyjkę macicy. Nie można jej bagatelizować, ponieważ nieleczona może prowadzić do rozwoju stanów przedrakowych szyjki macicy. Często nie daje objawów, choć zdarza się, że towarzyszy jej krwawienie po stosunku lub upławy. W zależności od stopnia zaawansowania istnieje wiele sposób leczenia – za pomocą środków farmakologicznych, wypalania laserowego lub zabiegu chirurgicznego. Wszystkie po konsultacji ze specjalistą.

Zespół policystycznych jajników (PCO) – to stwierdzenie zaburzeń związanych z układem hormonalnym kobiety. Jest częsta przyczyną niepłodności żeńskiej. Najczęstsze objawy to rzadkie miesiączki lub ich całkowity brak, brak owulacji, otyłość nadmierne owłosienie ciała i łojotok. PCO rozpoznaje się na podstawie wyników badań ginekologicznych, laboratoryjnego badania stężenia hormonów we krwi, badania ultrasonograficznego oraz laparoskopii. Leczenie uzależnione jest od efektu, jaki chcemy uzyskać – przywrócenie miesiączek, zajście w ciąże, zmniejszenie łojotoku lub nadmiernego owłosienia. Najczęściej polega na przyjmowaniu odpowiednich środków farmakologicznych m.in. preparatów hormonalnych i musi koniecznie przebiegać pod okiem ginekologa.

Nowotwory – do najczęstszych należą rak piersi, rak jajnika, rak trzonu macicy i rak szyjki macicy. W przypadku tych pierwszych zmian chorobowych grupę podwyższonego ryzyka stanowią kobiety w okresie okołomenopauzalnym oraz te, w rodzinach których występowały wcześniej przypadki nowotworów. W wykryciu raka piersi dużą rolę odgrywa samobadanie piersi oraz okresowe badania USG i mammografia, szczególnie u kobiet po 45 roku życia. Ryzyko wystąpienia raka szyjki macicy zwiększa infekcja wirusem HPV, duża ilość porodów z uszkodzeniem szyjki macicy, duża ilość partnerów seksualnych, przewlekłe i nieleczone stany zapalne szyjki macicy. Jednymi z pierwszych objawów są plamienia i krwawienia niezwiązane z miesiączką. Rak jajnika w początkowym stadium jest praktycznie bezobjawowy, co utrudnia jego wykrycie i leczenie. W zaawansowanej postaci częstymi symptomami są bóle brzucha, nierzadko interpretowane jako niestrawność, a w późniejszym stadium także bóle w okolicy krzyża i podbrzusza. Odpowiednia diagnoza jest stawiana dopiero w momencie silnego rozwinięcia nowotworu oraz przerzutów. Alarmujące symptomy to wzdęcia i niestrawności, uczucie ucisku na pęcherz oraz pieczenie przy oddawaniu moczu, a także bóle kręgosłupa.

Należy pamiętać, że niebagatelną rolę w przypadku kobiecych chorób odgrywa profilaktyka i wczesne wykrycie stanu chorobowego, co umożliwia często zupełne wyleczenie. Obserwacja swojego ciała, wszystkich występujących w nim zmian i alarmujących sygnałów może mieć ogromny wpływ na kobiece zdrowie. Konsultacja ze specjalistą pomoże szybko i skutecznie zdiagnozować i wyleczyć pojawiające się nieprawidłowości.

dr n. med. Piotr Miciński