Kulturalna pustynia czy ignorancja?

Władze GZM po raz kolejny zapomniały o Zagłębiu. Tym razem wydając kalendarz „Metropolia Silesia. Pełnia Kultury” uznały, że imprezy odbywające się w naszym regionie nie zasługują na szczególną uwagę. – Płacimy na rzecz GZM coroczny haracz, a dostajemy to, co widać. To, że Ślązacy dbają o swoje jest dla mnie naturalne, a to co my dostajemy, jest wprost proporcjonalne do uznania, jakim darzeni są nasi reprezentanci w tym towarzystwie – uważa Dariusz Jurek ze stowarzyszenia Forum dla Zagłębia Dąbrowskiego.

Według wydawcy, kalendarz na 2011 rok promuje bogactwo i różnorodność oferty kulturalnej Metropolii „Silesia”, prezentując wydarzenia odbywające się w cyklu rocznym na terenie miast członkowskich Metropolii. – W żadnym wypadku nie rozgraniczamy imprez na te organizowane w Zagłębiu, czy na innym terenie i nie mamy zamiaru tego czynić w przyszłości mając na uwadze budowę marki Metropolii „Silesia” – przyznał Krzysztof Krzemiński, rzecznik prasowy Górnośląskiego Związku Metropolitalnego. – Wydarzenia zostały wybrane według następującego klucza: najbardziej znacząca impreza kulturalna danego miesiąca, odbywająca się cyklicznie co roku. Przyjęliśmy zasadę: „jeden miesiąc - jedna impreza”, aby uniknąć „natłoku” wydarzeń w miesiącach letnich i „kulturalnej posuchy” zimą – zaznaczył.

Wśród dwunastu promowanych wydarzeń tylko jedna - Metropolitalna Noc Teatrów - ma związek z Zagłębiem Dąbrowskim. – W tegorocznej edycji tej imprezy, oprócz naszej placówki, brały udział teatry z: Katowic, Zabrza, Chorzowa, Gliwic i Bytomia. Każdy z nich przygotował spektakle i imprezy towarzyszące. Na przyszły rok planów jeszcze nie ma – powiedziała Agnieszka Zarychta z działu promocji Teatru Zagłębia w Sosnowcu.

Jakie zatem imprezy okazały się godne, aby znaleźć się na GZM-owym kalendarzu? Komentarzem na temat ich doboru podzielił się z nami pracownik jednej z zagłębiowskich instytucji kulturalnych. – Ranga kilku imprez mówi sama za siebie. Rawa Blues, Off Festival, Festiwal Ars Cameralis, Interpretacje, Konferencja i Festiwal Tańca to już uznane marki. Pozostałe nie są jakimiś wielkimi wydarzeniami, a niektórych nawet nie znam. Trudno stwierdzić, czy sosnowieckie i dąbrowskie imprezy mają tak niskie notowania w Katowicach, że postanowiono ich nie umieszczać na tym kalendarzu, czy też wyszło tak niefortunnie, że odbywają się w miesiącach, gdy miejsce mają te bardziej prestiżowe wydarzenia – zastanawia się nasz rozmówca. – Dostrzegam jednak jeszcze inny aspekt tej sprawy. To, że Sosnowiec nie potrafi wykorzystać Szpilmana czy Kiepury do organizacji choćby jednej imprezy o ogólnopolskim zasięgu to dla mnie wielka kompromitacja – zaznaczył.

Zastanawiające są także kulisy powstawania kalendarza. Naczelnicy Wydziałów Kultury w Sosnowcu i Dąbrowie Górniczej dowiedzieli się o nim od naszej redakcji. – Jakiś czas temu do wydziału trafiło zapytanie z GZM, odnośnie największych sosnowieckich imprez kulturalnych. Wysłaliśmy odpowiedź, iż według nas na specjalne wyróżnienie zasługują: Europejski Konkurs Tenorów, Sosnowieckie Dni Muzyki Znanej i Nieznanej oraz Sosnowieckie Dni Literatury. Nie poinformowano nas, iż taki kalendarz ma powstać. Fakt, iż w tej publikacji nie wzięto pod uwagę naszych imprez jest dla mnie zaskakujący. Z pewnością będziemy prosić o wyjaśnienie tej decyzji – zapewnił Paweł Dusza, naczelnik Wydziału Kultury i Sztuki UM w Sosnowcu.

Zaskoczeni są także w dąbrowskim magistracie. – Będę musiał przyjrzeć się tej sprawie i ewentualnie interweniować. W Dąbrowie Górniczej mamy wiele ciekawych imprez kulturalnych o randze ponadlokalnej. Sztandarowym przykładem jest chociażby Międzynarodowy Konkurs im. Michała Spisaka. W 2011 roku odbędzie się jego piąta edycja. Jest to więc mały, ale ważny jubileusz. O takich imprezach informujemy, współpracujące z nami instytucje z prośbą np. o promocję. Jedną z nich jest niewątpliwie GZM – powiedział Damian Rutkowski, naczelnik Wydziału Kultury i Sportu.

Nie brakuje także głosów, iż normalnym stało się to, że nasz region jest traktowany marginalnie przy inicjatywach GZM-u i nikogo już to nie powinno dziwić. – Zbieramy owoce tego, co zostało zasiane przez nasze własne elity polityczne. Jeżeli się sami nie szanujemy, to dlaczego mamy być szanowani przez innych? Jeżeli na własne uszy słyszałem jak jeden z przedstawicieli naszej „elity” stwierdził, że nasza tożsamość jest drugorzędna, to jak się dziwić, że nasza historia czy kultura nie są dofinansowywane z Urzędu Marszałkowskiego i promowane także przez GZM? – retorycznie pyta Dariusz Jurek, prezes stowarzyszenia Forum dla Zagłębia Dąbrowskiego. – Nasza kultura jest wartościowa, ponieważ po pierwsze jest nasza, a po drugie w wielu dziedzinach jest na wysokim poziomie. Jednak brutalną prawdą jest fakt, że kultura jest w powszechnym odczuciu tak wartościowa, jak jest promowana – dodaje.

Kalendarz miał być przedsmakiem internetowej platformy „Pełnia kultury”, którą GZM zamierza uruchomić. Miejmy nadzieję, że główny cel tego przedsięwzięcia, jakim jest prezentowanie wspólnej oferty kulturalnej miast członkowskich, zostanie zrealizowany w taki sposób, aby nikt nie poczuł się pokrzywdzony.