Szyby i bieda

Tadeusz Wojciechowski, urodzony w sosnowieckiej dzielnicy Niwka, jest emerytowanym dziennikarzem Polskiego Radia Katowice i radia RMF. Mieszka w Wiedniu. Stamtąd przysłał nam szkice techniczne przedstawiające budowę „biedaszybu”, czyli mini–kopalni.

Takie konstrukcje, w latach 30. ubiegłego wieku budowali pozbawieni regular-nej pracy górnicy z Zagłębia Dąbrowskiego i Śląska. Nielegalnych szybów po-wstało blisko 6 tysięcy na obszarze współczesnego nam województwa śląskiego. Pracowało w nich około 25 tysięcy osób, także kobiet i dzieci.

Biedaszyby pozwoliły tysiącom rodzin przetrwać najtrudniejsze lata kryzysu gospodarczego. Praca w prowizorycznych wyrobiskach była bardzo niebezpieczna. Jak się szacuje, śmiertelnym wypadkom uległo około 150 biedaszybikarzy. Nielegalnych górników gorliwie ścigała policja. Wytaczano im sprawy sądowe. Lęk przed bieda był jednak silniejszy niż lęk przed represjami.

Biedaszyby drążono tam, gdzie złoża węgla znajdowały się blisko powierzchni. W Sosnowcu najwięcej biedaszybów znajdowało się na południe od Niwki i Modrzejowa. Skupiska nielegalnych kopalń węgla, liczące od kilkudziesięciu do kilkuset bieda-inwestycji znajdowały się na Dębowej Górze oraz w lesie Zagórskim.

Niestety, redaktor (zarazem inżynier) Tadeusz Wojciechowski nie pamięta w jaki sposób i kiedy do jego zbiorów trafiły prezentowane szkice.