Zagłębie zamków

Forum dla Zagłębia Dąbrowskiego (Stowarzyszenie Regionalne) jest jednym z najaktywniejszych stowarzyszeń zagłębiowskich. W ostatnim czasie zrobiło się głośno w związku z projektami FdZD - ustanowieniem herbu Zagłębia Dąbrowskiego oraz zwiastunem filmu edukacyjnego pt. „Zagłębie Dąbrowskie moją małą ojczyzną”. Obok kolejnej inicjatywy FdZD – folderze „24 zamki Zagłębia Dąbrowskiego” też nie sposób przejść obojętnie. Z krótkiej lektury wydanej przez Forum dowiadujemy się, że 24 zamki i warownie jurajskie położone są w Zagłębiu Dąbrowskim.

Dla osób żyjących Zagłębiem na co dzień, kontrowersje wynikające z działania Stowarzyszenia FdZD nie są są żadnym zaskoczeniem, a tylko prostą konsekwencją wyznawanej przez FdZD koncepcji "Wielkiego Zagłębia", według której Zagłębie Dąbrowskie tworzą tereny Sosnowca, Dąbrowy Górniczej, powiatów będzińskiego, zawierciańskiego, myszkowskiego i olkuskiego oraz gminy Ożarowice (wchodzącej w skład powiatu tarnogórskiego).

- Jeżeli więc za Zagłębie przyjęliśmy taki, a nie inny obszar, to promujemy różne obiekty znajdujące się właśnie na tym terenie. Nie ma żadnej różnicy czy to będą zamki, kościoły, miejsca pamięci narodowej czy pomniki przyrody. To jest dla nas po prostu oczywiste. Zdajemy sobie sprawę, że tu może być różny punkt widzenia, ale tak jak szanujemy inne poglądy, mamy także prawo do własnych. Jest to wystarczająco opisane i wyjaśnione na naszej stronie internetowej – mówi Artur Żak z FdZD, powołując się przy tym na autorytety, takie jak Jan Przemsza – Zieliński czy prof. Marek Barański, który do Zagłębia zalicza również ...Jaworzno.

W folderze „24 zamki Zagłębia Dąbrowskiego” wymieniono zamki w miejscowościach: Babolice, Będzin, Bydlin, Giebło, Koziegłowy, Kwaśniów Dolny, Łutowice, Morsko, Mirów, Ogrodzieniec, Olkusz, Ostrężnik, Pilica, Przewodziszowice, Rabsztyn, Ryczów, Smoleń, Sosnowiec, Suliszowice, Siewierz (na zdjęciu), Sławków, Udórz, Wiesiółka i Żarnowiec. Niestety, z tej listy wynika pewien szkopuł, mianowicie taki, że mieszkańcom większości tych miejscowości nawet się nie śniło, że są Zagłębiakami, i że mieszkają w Zagłębiu Dąbrowskim. Nie trzeba takich przykładów szukać daleko, w powiecie myszkowskim czy olkuskim; wystarczy zapytać o to mieszkańców graniczącego z Sosnowcem Sławkowa.

Takie pojmowanie Zagłębia budzi poważne wątpliwości wielu osób, które czują się Zagłębiakami, takich jak radny Sosnowca i historyk, Karol Winiarski.
- Rozumiem i doceniam działania podejmowane przez FdZD. Sam, jako osoba urodzona i poza okresem studiów żyjąca cały czas w Sosnowcu, czuję się Zagłębiakiem, chociaż nie uważam, że ten lokalny patriotyzm powinien oznaczać odgradzanie się murem od naszych sąsiadów. A już zupełnie nie widzę potrzeby przesuwania historii Zagłębia głęboko w przeszłość i rozszerzania jego obecnych granic daleko na północ i wschód. Dlatego ze zdziwieniem przeczytałem w folderze „24 zamki Zagłębia Dąbrowskiego” nazwy miejscowości, z których znaczna część nigdy do Zagłębia nie należała i nie należy, a ich mieszkańcy nie czują się Zagłębiakami. Takie działanie przypomina trochę wysiłki Wincentego Kadłubka, który starał się podnieść rangę Polski (a w zasadzie Ziemi Krakowskiej do której zresztą ziemie dzisiejszego Zagłębia, a nawet Górnego Śląska należały w pierwszych wiekach polskiej państwowości), opisując całkowicie zmyślone kontakty władców Krakowa z Aleksandrem Macedońskim i Juliuszem Cezarem. Chwalmy się tym, co jest autentycznie zagłębiowskie, bo jest czym – uważa radny Winiarski w rozmowie z sosnowiec.info.pl

Michał Węcel, historyk z Muzeum w Sosnowcu, przyznaje, że przygląda się działalności Forum dla Zagłębia Dąbrowskiego od początku działalności Stowarzyszenia.
- Forum podjęło już wiele ciekawych inicjatyw, ja jednak od samego początku nie zgadzam się z prezentowaną przez Stowarzyszenie koncepcją „Wielkiego Zagłębia”. Wg mnie, co najwyżej, możemy mówić o Zagłębiu w przypadku Sosnowca, Dąbrowy Górniczej i powiatu będzińskiego. Zapytajmy przeciętnego mieszkańca Koziegłów, Olkusza lub Zawiercia czy czują się Zagłębiakami, a przypuszczam, że większość z nich będzie bardzo zdziwiona czy wręcz zaskoczona takim pytaniem. W granicach zbliżonych do tych, które zaproponowało FdZD funkcjonuje co prawda od 1992 roku diecezja sosnowiecka, której nazwa rozpowszechniana jest na całym świecie (diecensis sosnowiensis), ale przecież to nie to samo! Powiem wprost - hasło o 24 zamkach Zagłębia Dąbrowskiego, to ogromna przesada, nawet jeżeli jest to tylko zabieg marketingowy - powiedział dla sosnowiec.info.pl Michał Węcel.

- My, jako Stowarzyszenie uważamy, że Zagłębie Dąbrowskie jest subregionem Zachodniej Małopolski i jako takie ma prawo do całej historii dotyczącej tego fragmentu historycznej Ziemi Krakowskiej – konkluduje Artur Żak z FdZD.